Najważniejszym pod względem przyrodniczym elementem krajobrazu gminy Ślesin są <b>rynny polodowcowe</b> zajęte przez ciąg tzw. jezior konińskich. Ważne znaczenie ma także stosunkowo duży<b> kompleks leśny</b> we wschodniej części gminy rozciągający się pomiędzy miejscowościami Stara Ruda i Licheń Stary. Istotnym uzupełnieniem obszarów leśnych oraz cennym elementem ekofizjograficznym obszaru gminy są <b>zadrzewienia śródpolne i przydrożne</b>.

Pozostały obszar zajmowany jest przez <u>tereny rolnicze, głównie łąki i pastwiska, obszary zurbanizowane oraz tereny eksploatacji węgla brunatnego</u> (okolice Goranina i Pogoni Lubstowskiej).<img src='http://gminaslesin.futurehost.pl/wp-content/uploads/sleswidok.jpg' style='margin:5px;' align='right' higth=210 width=270>

Dawniej bardzo ważnym elementem lokalnego układu przyrodniczego była <b>północna część Bagien Kramskich</b> (tzw. Kompleks B), jednakże w wyniku działalności górnictwa odkrywkowego uległ on przerwaniu w miejscu planowanego rezerwatu &#8222;Pogorzele&#8221; (zwałowisko zewnętrzne odkrywki &#8222;Lubstów&#8221;). W lokalnym ujęciu, istotne znaczenie ma także <b>dolina górnej Noteci</b>, łącząca się z <b>Rynną Ślesińską i jez. Gopłem</b>, <b>zbiorowiska hydrogeniczne</b> zlokalizowane w północno-wschodniej części byłego województwa konińskiego (gminy Sompolno, Babiak, Przedecz, Kłodawa). Jest to teren zawierający jeszcze stosunkowo dobrze zachowane liczne kompleksy podmokłych terenów otwartych z mało zniekształconymi powiązaniami ekologicznymi.

Stwierdzane obecnie bogactwo florystyczne i faunistyczne gminy Ślesin jest konsekwencją panujących tutaj warunków siedliskowych (w szczególności <u>dobrze wykształconej sieci hydrograficznej</u>) oraz jeszcze do niedawna stosowanych powszechnie metod gospodarki rolniczej (szczególnie Łąkowo-pastwiskowej) charakteryzujących się <u>niskim poziomem mechanizacji i chemizacji</u> oraz <u>dużym rozdrobnieniem uprawianych powierzchni</u>. Stwarzało to bardzo dogodne warunki dla bytowania grup gatunków związanych z otwartymi (lub częściowo otwartymi) terenami przynajmniej okresowo silnie podtapianymi i powstrzymywało naturalne procesy sukcesyjne zmierzające do wykształcenia <b>klimaksowych zbiorowisk leśnych (grądy, olsy i łęgi w dolinach rzecznych)</b>.

Dodatkowym czynnikiem zwiększającym różnorodność biologiczną tych obszarów jest prowadzone <u>dawniej wydobycie torfu na niezbyt dużą skalę</u>. W konsekwencji powstały w miejscach dawnych torfowisk wyrobiska zalane wodą i rozpoczął się proces ich zarastania, co stworzyło warunki dla bytowania gatunków zwierząt i zbiorowisk roślinnych związanych z otwartym lustrem wody a w późniejszym okresie także typowych dla <b>zwartych łanów trzcin i oczeretów</b>. Przykładem takich terenów są <b>planowane rezerwaty &#8222;Pogorzele&#8221; i &#8222;Stefanowo&#8221;</b>, gdzie ochronie podlegać miały rozległe płaty wilgotnych łąk i torfowisk niskich wraz z zarastającymi wyrobiskami torfu.

Pozostałe obszary, zlokalizowane przede wszystkim na terenach wyżej położonych, zajmowane były pierwotnie przez tereny rolnicze, głównie pola uprawne i osadnictwo. Rejony o najsłabszych glebach (kompleks żytnio-ziemniaczany) częściowo zostały zalesione i aktualnie porastają je przeważnie <u>jednogatunkowe i jednowiekowe drzewostany sosnowe</u> rosnące w pierwszym pokoleniu na gruntach porolnych. Inwentaryzacja użytkowania obszaru gminy wykazała na tych terenach znaczny udział odłogów, porośniętych samoistnie luźnym drzewostanem sosnowym.
<img src='info/pole.jpg' style='margin:5px;' align='left'>
Tereny najwyżej położone, głównie w zachodniej i centralnej części gminy, użytkowane są jako gruntu orne, choć obecnie coraz częściej przeznaczane są pod działalność gospodarczą i budownictwo mieszkaniowe. Same agrocenozy są słabo zróżnicowane i stanowią miejsce bytowania przede wszystkim dla gatunków pospolitych i dobrze znoszących uprawę i sąsiedztwo człowieka. Występują tu także <u>gatunki rzadkie lub zagrożone wyginięciem</u> (np. <b>ortolan, trznadel, skowronek oraz dzierzby: srokosz i gąsiorek</b>).

<u>Wschodnia część </u>gminy jest bardziej zróżnicowana, przede wszystkim za sprawą <b>znacznej lesistości oraz koegzystencji rozproszonej zabudowy mieszkaniowej (jednorodzinnej) i terenów rolniczych</b>. Wynikiem tego jest mozaikowa struktura siedliskowa ze znacznie rozbudowaną linią pole-las, stanowiącą miejsce licznego bytowania zbiorowisk i gatunków nie występujących w ogóle (lub w zdecydowanie mniejszym udziale) w krajobrazie rolniczym i leśnym traktowanym oddzielnie.

Znaczne obszary w gminie Ślesin stanowią <u>tereny przemysłowe o bardzo silnie zaznaczonych wpływach antropogenicznych</u>. W ich skład wchodzą przede wszystkim <b>wyrobiska pokopalniane</b>. Dominują tu gatunki roślin i zwierząt zaliczane do grup ruderalnych i synurbijnych, tolerujących silnie niekorzystne przekształcenia środowiska przyrodniczego oraz gatunki obce (najczęściej ozdobne) wprowadzone w celu poprawy estetyki w sąsiedztwie obiektów kubaturowych.

Źródło: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Ślesin 2003, 2005.